Saturday, October 14, 2017

काही अन 'प्रोफेशनल' क्लायंट आणि फिल्म मेकिंग...




आजकाल मोबाईल फोन, आणि पूर्वीपेक्षा स्वस्त झालेल्या डिजिटल कॅमेरामुळे फिल्म बनवणं म्हणजे हातचा मळ, अशी लोकांची भावना होत चालली आहे.
मी कोणी मोठा फिल्ममेकर वगैरे नाही; पण आजवर जे काही काम केलंय, त्यावरून आलेले अनुभव अस्वस्थ करतात.
माझ्या दोन डॉक्युमेंटरी फिल्म्स नंतर अनेकांनी फिल्म बनवून द्याल का, याबाबत विचारणा केली. त्यातील बरेचजण फिल्मसाठी खर्च किती येतो आणि आपलं बजेट किती, याचा जराही विचार न करता थेट फिल्म बनवायलाच निघालेले...
अनेकांचा असा समज आहे की, घेतला कॅमेरा आणि निघाले शुटिंगला... कोणीही शुटिंग करू शकतो... नंतर जरा थोडं 'जोडकाम' (edit) केलं की, झाली फिल्म तयार...

एकदा एका गृहस्थाचा फोन आला...
- अरे, मला 10 मिनिटांची एक डॉक्युमेंटरी फिल्म बनवायची आहे, किती खर्च येईल ते लगेच सांग. 
- म्हटलं, विषय काय आहे ? लोकेशन काय असतील ? स्क्रीप्ट कशी आहे ? किती दिवस लागतील ? या आणि अशा अनेक गोष्टी बघून ठरवायला लागेल. 
- ते मला माहीत नाही, तू आकडा सांग...
- आहो, असा कसा सांगू ?
खूपच मागे लागले, म्हणून काही लाखात अंदाजे आकडा सांगितला. ते उसळलेच...
- असं कसं ? एवढा कधी खर्च येतो का ? 
- मग किती खर्च येतो ? तुम्हीच सांगा. आणि तुम्हाला आकडाच हवाय ना... मग मी दोन तासांच्या मराठी फिल्मला जेवढा खर्च येतो, त्यानुसार 10 मिनिटांच्या फिल्मचा हिशोब दिला... घ्या...
फोनच ठेऊन दिला ना राव... 

एक भक्त भेटलेला...
भक्त म्हणजे, कोणत्या तरी गुरुचा हो... 
तर त्याला त्याच्या गुरूंच्या वाढदिवशी त्यांच्या कार्यावर फिल्म बनवून अर्पण करायची होती. छान कल्पना...
- म्हटलं, खर्च करायची तयारी आहे ना ? 
- हो हो... आहो गुरुमाऊलींमुळेच मी आज एवढा मोठा झालोय...
त्यांच्या काय काय requirements आहेत, त्या समजून घेतल्या... कसं, कधी, काय करायचं ते ठरवलं. त्यानुसार workout करून मी त्यांना कोटेशन मेल केलं.
भक्ताचा फोन आला.
- म्हणाले, बाबांना (वडील) दाखवलं कोटेशन... नको म्हणतायत... 
- काय झालं, कशासाठी नको म्हणतायत ?
- काही सांगितलं नाही; पण त्यांनी एकदा नाही म्हटलं की, त्यावर आम्ही काही बोलत नसतो.
- ठीक आहे तुम्ही नका बोलू. मी बोलतो. नंबर द्या त्यांचा.
- नाही नाही, नको नको... फोनच ठेवला...

एक बाप - बेटे एक कन्सल्टन्सी चालवतात...
एकदा त्यांनी बोलवलं. म्हणाले,
- माझ्या मुलाची एक वेबसिरिज सारखी YouTube वर लेक्चर सिरीज करायची आहे. एकदम अर्जंट... 15 मिनिटांचं एक लेक्चर. दोन अँगल कॅमेरा वगैरे वगैरे... खूप लेक्चर्स आहेत. 
भली मोठी लेक्चर्सची यादी दिली. साधारणपणे एकूण 150 लेक्चर्स होते.
- 12 तासांचं सलग शेड्यूल लावा. चार दिवसात संपवू. 
म्हणजे दिवसाला जवळजवळ 35 लेक्चर्स...
तो मुलगा शेजारीच बसलेला. त्याला आलं ना टेन्शन... तो म्हणाला,
- बाबा, कॉलेजमध्येपण एवढा वेळ मी सलग लेक्चर देत नाही.
- तू काळजी नको करू बेटा. बाजूला डॉक्टरांना बसवू. काही वाटलं, तर ऍडमिट करू; पण चार दिवसांत संपवायचंच.
- मी म्हटलं, त्यांचं बरोबर आहे. 12 तास सलग लेक्चर देऊन घशाची वाट लागेल त्यांच्या. आपण ट्रायल घेऊ चार तासांची. मग ठरवू कसं शेड्यूल लावायचं ते. 
- अजिबात नाही. माझा मुलगा माझ्या शब्दाबाहेर नाही. उगाच शेड्यूल कमी लावून, दिवस वाढवून भाडं वाढवू नका. 12 तास शुटिंग करायला तुम्हाला जमणारे का बोला . 
- मी म्हटलं, आम्हाला न जमायला काय झालं, करू आम्ही. मुलाचा विचार करा. 
- त्याचा काय विचार करायचा ते मी बघतो. त्या त्या दिवशी शूटिंग झालं की, रात्रभरात एडिट करा. दुसऱ्या दिवशी मी ते सगळं बघून फायनल करीन. तुम्ही याचं एकीकडे शुटिंग करत राहा.
- म्हटलं, कसं शक्य आहे, 12 तासात जास्तीत जास्त शूटिंग करून, प्रत्येक लेक्चरची फाईल वेगवेगळी एडिट, एक्स्पोर्ट करायला वेळ लागतो. 
दोन अँगल म्हणजे व्हॉईस sync वगैरे बऱ्याच गोष्टी समजावल्या. कशीबशी एडिटला मुदतवाढ दिली. मी कोटेशन दिलं. एडिटिंगसाठी जास्त खर्च येत होता. त्यात मध्येमध्ये स्लाईड्स, फोटो, व्हिडीओ आणि अर्जंट यामुळे बजेट वाढलेलं. ते आकडे बघून बाप उखडलाच. 
- हे असले काय रेट असतात का ? वाट्टेल ते सांगू नका. मी अमुक रुपयांच्या वर एक दमडीही देणार नाही.
आणि त्याने सांगितलेल्या दमड्यांमध्ये काहीच होणं शक्य नव्हतं. तो बाप समजावण्या पलीकडचा होता. मुलगा नाराज, हताश झालेला. अर्थातच काम झालं नाहीच.

एका संस्थेचा किस्सा...
माझे एक अत्यंत जवळचे, जिवाभावाचे स्नेही एका संस्थेचं काम घेऊन आले. सोबत एक उद्योगपती, जे त्या संस्थेचे पदाधिकारीही होते...
- म्हणाले, संस्थेचा वर्धापन दिन आहे, तर संस्थेच्या गेल्या अनेक वर्षांच्या कार्याविषयी 10 मिनिटांची फिल्म बनवायची आहे. संस्थेचं कार्य खूप मोठं आहे... संपूर्ण राज्यभर कार्य सुरू आहे. अनेक मोठे उद्योगपती, आमदार, खासदार संस्थेत उच्च पदांवर आहेत... संस्थेने हे केलंय, ते केलंय, ही बिल्डिंग बांधलीये, हे संस्थेचं अद्ययावत ऑफिस... वगैरे वगैरे...
आम्ही पाहत - ऐकत होतो...
सगळं बघितलं, काम खूप छान आणि मोठं होतं... 
डेड लाईन विचारली. 
- येत्या रविवारी संध्याकाळी कार्यक्रम आहे, त्यात दाखवायची आहे. 
- म्हटलं, आज गुरुवार. या आधी काही शुटिंग केलंय का, संस्थेच्या कार्याचं ?
- नाही. सगळंच शुटिंग करायचंय. यांव करू, त्यांव करू... क्रेन, जिमी जीब, ड्रोन काय हवं ते वापरू... अगदी मस्त प्रोफेशनल झालं पाहिजे... आज सुद्धा संस्थेचा मासिक कार्यक्रम आहे, त्याचंही शुटिंग करायचंय.
- म्हटलं, वेळ अगदीच कमी आहे. त्यात राज्यातल्या सगळ्या कामाचं शुटिंग करायचंय, स्क्रिप्ट, रेकॉर्डिंग, एडिटिंग आणि बाकी प्रोसेस... घाईघाईत 2 दिवसांत होणं अवघड आहे. 
- असं कसं, तो अमुक डायरेक्टर एक महिन्यात एक आख्खी फिल्म तयार करतो, मग 10 मिनिटांची फिल्म तुम्ही 2 दिवसांत नाही पूर्ण करू शकत ?
- अहो, वेगवेगळे लोकेशन्स, मुलाखती आणि इतर सगळं शुटिंग, स्क्रिप्ट...
- माझं वाक्य अर्धवट तोडत म्हणाले, तुम्ही काळजी नका करू, स्क्रिप्ट - तो अमुक लिहील. आपला मित्र आहे, व्हॉईसओव्हर - तो तमुक करेल. आपला मेंबर आहे, एडिटिंग - अमका करेल. माझा भाऊ आहे... 
- मग आम्ही काय करू ?
- तुम्ही फिल्म बनवा... चला लवकर सुरुवात करा, आजचं शुटिंगपण करायचंय.
- अहो, रेट तर ठरू देत... Workout करायला लागेल... मी कोटेशन मेल करतो तुम्हाला...
त्यावर लगेच यांव करू, त्यांव करू म्हणणाऱ्या त्या वाघाची मांजर झाली. (या वाघाचा कुठल्याही प्राण्या - पक्षाशी संबंध नाही)
- म्हणाले, कसं आहे, ही चॅरिटेबल संस्था आहे. तुम्ही चार पैसे कमवाल, त्याऐवजी दोनच पैसे कमवा... पण काम कसं एकदम प्रोफेशनल आणि अर्जंट हवं...
मी त्या दिवशी संध्याकाळच्या कार्यक्रमाचं शुटिंग केलं. रात्री 10 मिनिटांच्या फिल्मचं कोटेशन मेल केलं.
केवळ माझ्या जवळच्या स्नेह्यांसाठी कोटेशनमध्ये रेट्स अगदी व्यवस्थित लावलेले. म्हणजे, चार पैसे कमवायच्या ऐवजी, खरंच दोनच पैसे मिळतील असं. अर्जंटचा वेगळा रेटसुद्धा नाही लावला. हे सर्व माझ्या जिवलग स्नेह्यांसाठीच...
स्नेह्यांना आणि त्या उद्योजक पदाधिकाऱ्याला मेल पाठवल्याचं फोन करून कळवलं. ठीक आहे, बघतो म्हणाले. त्यानंतर दोन दिवस झाले, कळवलं नाहीच. प्रोफेशनलपणाच्या गप्पा मारणाऱ्यांचा कुठे गेला प्रोफेशनलपणा ??? साधं हो किंवा नाही हेसुद्धा कळवता नाही येत ???
स्नेह्यांकडे विषय काढला, तर त्या 'जवळच्या' स्नेह्यांनी विषयच बदलला. तो पदाधिकारीसुद्धा आता कधी समोर आला, तर नजर चुकवायचा प्रयत्न करतो किंवा नुसतं hi म्हणून कल्टी मारतो.
काय झालं कोणास ठाऊक...
एक गोष्ट मात्र झाली, माझी त्या स्नेह्यांशी पूर्वीपेक्षा जास्त दृढ मैत्री झाली... माझ्यासाठी काय वाट्टेल ते करतात. 'त्या' संस्थेच्या कार्यक्रमांना ते आवर्जून बोलावतात, मी ही केवळ त्यांच्यासाठीच अनेकदा कार्यक्रमांना हजेरीही लावतो...
डॉक्युमेंटरी, कॉर्पोरेट फिल्म, advt फिल्म बनवणं हे स्वस्त आणि सोपं काम वाटत असल्यासारखे बडबडत असतात. कोणतीही फिल्म घेतला कॅमेरा आणि बनवली, असं होत नसतं... त्यामागे प्रचंड मेहनत आणि विषयाचा सखोल अभ्यास असतो. त्याचबरोबर ती लोकांना कंटाळवाणीसुद्धा वाटता कामा नये... हे यांच्या ध्यानात यायला हवं...
असो, तर असे हे क्लायंट प्रत्येकालाच थोड्या बहुत फरकाने भेटत असतीलच...

- धनंजय वसंत मेहेंदळे
(मेहेंदळे मोशन पिक्चर्स, पुणे)
E Mail : movies.mehendale@gmail.com

Friday, September 26, 2014

ज्येष्ठ हार्मोनियम वादक स्व. श्री. गोविंदराव पटवर्धन यांच्यावरील डॉक्युमेंटरीबाबत...


नमस्कार, 
माझ्या 'मेहेंदळे मोशन पिक्चर्स' तर्फे मी ज्येष्ठ हार्मोनियम व ऑर्गन वादक स्व. श्री. गोविंदराव पटवर्धन यांच्या सांगीतिक प्रवासावर एक माहितीपट तयार करीत आहे. 

आजच्या पिढीला गोविंदरावांबद्दल फारसं काही माहित नाही. त्यांना गोविंदरावांच्या सांगीतिक कारकिर्दी विषयी जास्तीत जास्त माहिती व्हावी, हाच या माहितीपट बनवण्यामागचा उद्देश आहे. 

मी या क्षेत्रात नवीन आहे. परंतु गोविंदरावांच्या कार्याचा आजच्या पिढीपर्यंत जास्तीत जास्त प्रसार होण्यासाठी ही फिल्म उत्तम व्हावी, हा माझा प्रामाणिक प्रयत्न आहे. 

सध्या या फिल्मच्या संकलनाचे काम सुरु आहे. 

कृपया सोबत दिलेल्या लिंक वर जाउन 'संगीत गोविंदगौरव' या पेज ला लाईक करावे आणि जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत हि लिंक शेअर करावी ही विनंती. 

वेळोवेळी या पेजवर अपडेट मिळत जातीलच... 

धन्यवाद ! 

https://www.facebook.com/sangeet.govindgaurav

Wednesday, May 18, 2011

डोक्याला 'शॉट' देणारी माणसं

डोक्याला 'शॉट' देणारी माणसं
प्रसंग : पहिला.

वेळ : सकाळची, साधारणपणे १० - १०.३० ची. कामाची गडबड सुरू असते. दिवसभराचं शेड्यूल लावणं, महत्वाची कामं दुपारच्या आत आटोपण्याची गडबड. तेवढ्यात मोबाईलची घंटी वाजते. नंबर अनोळखी असतो. गडबडीत फोन उचलतो.
"हॅलो !"
"धनंजय का?"
"हो. आपण ?"
"ओळख पाहू, कोण बोलतंय ते..."
"माफ करा, नाही ओळखलं. कोण आपण ?"
"काय राव, आता आमचा आवाजपण विसरलास का?" (आता इथे माझ्या डोक्याची घंटी वाजते.)
मी थोडा वैतागतो. पण सकाळची वेळ असल्याने मी ३ इडियट्स मधल्या अमीर खान सारखं 'आल इज वेल' म्हणत स्वतःला शांत ठेवतो. पण पलीकडच्या व्यक्तीने घंटा वाजवण्याचं काम सुरूच ठेवलं होतं.
"हो बरोबर आहे, आता काय बाबा तुम्ही मोठी माणसं झालात. बिझी माणसं. आता आम्हाला थोडंच लक्षात ठेवणार?"
"बरं, झाली चूक माझी. आता तरी सांगाल, आपण कोण ते ?"
"बास का, आता आपली जुनी दोस्तीपण विसरलास का? एवढ्या वर्षांत भेटलो नाही, तर आवाज विसरलास, मग मला काय लक्षात ठेवणार तू ?" वगैरे वगैरे भुंगा सुरूच.
या फोनमुळे माझी कामाची लिंक तुटली, मूड गेला... पार माकड झालं माझं. मनात म्हटलं, आता सगळं काम disturb झालंच आहे, तर बघुयाच आता, कोण आहे ते. आता आपण याचं माकड करू. मग मीही या खेळासाठी तयार झालो. फोनवर त्या माणसाची वटवट सुरूच होती.
"..... दोस्त दोस्त ना रहा..." वगैरे... वगैरे...
"अहो, अहो, असे नाराज होऊ नका... ओळखलंय मी केव्हांच, तुम्ही कोण आहात ते."
पलीकडचा माणूस जरा आनंदाने "सांग बरं कोण ते..."
"अमिताभ बच्चन"
"काय चेष्टा करतोय गरिबाची."
"काय ? अमिताभ, तू गरीब कधी झालास ?"
"अरे, तो नाही रे, मी गरीब."
आता वैतागायची पाळी त्या माणसाची.
"म्हणजे तू अमिताभ नाहीस ? मग कोण ?"
"अरे मी सचिन."
"काय ??? साक्षात सचिन तेंडुलकर ?????"
"अरे नाही यार, सचिन जोशी....."
आता पलिकडून पूर्ण वैतागलेला आवाज.
"अरे, असं पूर्ण नाव सांग की. नुसतं सचिन सांगायला जगात तू काय एकटाच सचिन आहेस का ? आडनांव सांगायला लाज वाटते का ? तुमचं खानदान नाव न घेण्याइतकं........"
"बास्स... बास्स... माफ कर बाबा. चूक केली मी तुला फोन करून." त्याचा रडकुंडीला आलेला आवाज....
"अरे माणसाने................." आता मी त्याला प्रवचन देऊन रडवायला सुरू केलं होतं.
पलीकडून प्रतिसादाची अपेक्षा.......
पण.......
".........." पलीकडून फक्त शांतता.
"हा.. हा... हा...."

प्रसंग : दुसरा
या अशा निनावी फोनवाल्या माणसांप्रमाणेच आणखी काही लोक आहेत, डोक्याला शॉट देणारे... ते म्हणजे टी.व्ही.प्रेमी.....
सध्या टी.व्ही.वर अनेक सिरिअल्स असतात. 'फालतू' असं मी म्हणणार नाही. कारण 'फालतू' म्हटलं तर, लोकांच्या भावना दुखावल्या जातील. हल्ली कोणाच्या भावना कधी दुखावल्या जातील, काही सांगता येत नाही. पण आजकाल सगळेच भयंकर टी.व्ही.च्या आहारी गेलेत. अगदी लहान मुलांपासून म्हाताऱ्या माणसांपर्यंत.
लहान मुलं बघाल, तर डोळ्याची पापणी न हलवता तासनतास टी.व्ही. जवळ बसून पोगो, कार्टून नेटवर्क बघत असतात. मग मोठ्या माणसांचं विचारायलाच नको. खऱ्या माणसांपेक्षा टी.व्ही.तली माणसं अधिक प्रिय असतात. त्यांना कोणाशी फोनवर बोलताना ऐकलं तर वाटेल, घरातल्या कोणाबद्दल तरी बोलतायत. पण ते बोलणं सिरिअल मधल्या पात्रांविषयी असतं. म्हणजे बघा......
"अगं, काल त्या सिमरनचं काय झालं गं ?"
"अगं, ती काल घरातून रागारागाने बाहेर पडली. जोरात गाडी चालवत गेली. आज बघ तू तिचा Accident होतो की नाही ते..."
ऐकणारा गार पडलेला असतो/असते. पण हे बोलणं असतं टी.व्ही. सिरिअलमधल्या पात्रांबद्दल.
तर अशा या टी.व्ही.प्रेमी मंडळींच्या घरी संध्याकाळी ७ ते १० या वेळेत जाण्याचा मूर्खपणा अजिबात करू नये. कारण आपण गेलो की, वर वर उसनं हासू आणून स्वागत करतात.
पण मनात.... "कशाला आला आत्ताच माझ्या सिरिअलमध्ये ? धड बघता सुद्धा येणार नाही माझी सिरिअल." असं काहीतरी मनात चरफडण असतं. आणि एक सिरिअल संपली की दुसरी, मग तिसरी, चौथी.... संपतच नाहीत. आपलं माकड झालेलं असतं. आपल्याला त्या सिरिअल्सचे अत्याचार सहन करण्याशिवाय पर्याय नसतो.
माझा एक मित्र त्याच्या सासूबाईंकडे अजिबात त्या वेळेत जात नाही. कारण सासूबाईंना जावई आणि मुलीपेक्षाही सिरिअल्स महत्त्वाच्या असतात. एकदा सोफ्यावर त्या बसल्या की, जेवण वगैरे टी.व्ही. समोरच. मित्राचे सासरे ताट वाढून आपल्या बायकोला आणून देतात. जेवल्यावर त्या ताटातच हात धुणार. मग सासरे त्यांना सोफ्यावरच औषधं देणार. रोज रात्री १० वाजेपर्यंत हे चालतं. त्यानंतर मग सासूबाईंना बाकीच्या माणसांची आठवण होते.
मध्यंतरी मी माझ्या लग्नाचं आमंत्रण करायला अशाच एका टी.व्ही. प्रेमी घरी गेलो. माझं घडयाळाकडे लक्ष नव्हतं. त्या काकूंनी थोड्या नाखुशीनेच स्वागत केलं. म्हटलं काय झालं काकूंना ? आणि आत गेल्यावर बघतो तर काय... त्यांचा Prime Time सुरू होता. सिरीअलचा काहीतरी महत्वाचा Segment चालू होता. आणि तो चालू असतांना काकूंना दार उघडायला उठावं लागलं होतं.
आता सिरीअलचा ब्रेक होईपर्यंत मला थांबवं लागणार होतं. ब्रेक झाला, मग पाणी मिळालं.
"आज कसा काय आलास ?"
"माझ्या लग्नाची पत्रिका द्यायला आलो."
"हो का ? अरे वा ! छान छान !"
वगैरे, वगैरे बोलणं सुरू होतं. आणि तेवढ्यात ब्रेक संपला. सिरिअल पुन्हा चालू.
"थांब आता पुढचा ब्रेक होईस्तोवर."
"अहो काकू, मला पुढे अजून आमंत्रणं करायची आहेत."
"थांब रे, १० मिनिटांनी काही होत नाही. आता पुढचा ब्रेक होईपर्यंत मध्ये बोलू नकोस."
मी गप्प.....
ब्रेक झाला. वेळ साधून पटकन आमंत्रण केलं. काकूंनी पत्रिका पाहिली. तारीख, वार, मुहूर्त पाहिले.
"अरे वा ! मंगळवारी सकाळी १०.४५ चा मुहूर्त आहे का ? मग मला येत येईल."
"बिझी आहात का तेव्हा ?"
"अरे नाही रे, मंगळवारी सकाळी १० वाजता त्या अमुकतमुक सिरीअलचा रिपीट एपिसोड असतो नां... मी कध्धीच तो चुकवत नाही... १०.३० ला तो संपला, म्हणजे मग मला येता येईल ! नंतर मी मोकळीकच आहे. बरं केलंस हो, पावणे अकराचा मुहूर्त ठेवलास ते."
आता मी काय बोलणार ? मनातल्या मनात कपाळावर हात मारून घेतला. आणि अशा माणसांकडे पुन्हा जातेवेळी '७ ते १०' वेळा विचार करूनच जायचं, असा निश्चय केला. दुसरं काय.......

Thursday, January 27, 2011

काहिशी अपरीचित; परंतु अप्रतिम म्युझियम्स

काहिशी अपरीचित; परंतु अप्रतिम म्युझियम्स

मध्यंतरी मला दोन छान म्युझियम्स पाहण्याचा योग आला. काहिशी वेगळी पण अप्रतिम... एक म्हणजे लोणावळ्याजवळील सेलेब्रिटी वॅक्स म्युझियम आणि दुसरं म्हणजे हैदराबादमधील सुधा कार्स म्युझियम.... ही दोन्ही म्युझियम्स आवर्जून बघण्यासारखी आहेत.

सेलेब्रिटी वॅक्स म्युझियम, लोणावळा :







हे म्युझियम म्हणजे लंडनच्या मॅडम तुस्सॉं म्युझियमची भारतीय कॉपी आहे. ज्यांना ते म्युझियम पाहायला जाणं शक्य नाही, त्यांनी भारतातलं हे म्युझियम नक्की पाहावं. हे म्युझियम नवीनच बांधलेलं आहे... केरळचे तरूण कलाकार श्री. सुनिल कंडल्लूर यांनी येथील मेणाचे पुतळे तयार केले आहेत... आतमध्ये गेल्यावर श्री. बालाजी तांबे यांचा सुबक पुतळा दिसतो. तो इतका हुबेहुब आहे की, समोर प्रत्यक्ष बालाजी तांबेच उभे आहेत की काय असे वाटते. हा पुतळा पाहिल्यावरच या कलाकाराची कला आपल्याला पुढे आणखी त्यांची कारागिरी पाहण्यासाठी खेचून नेते. प्रत्येक पुतळ्याच्या डोळ्यांमधले भाव जिवंत वाटतात. या म्युझियममध्ये छत्रपती शिवाजी महाराज, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, मदर तेरेसा, राजीव गांधी, यांच्याबरोबरच हा कलाकार केरळमधील असल्यामुळे तेथील नेते, अभिनेते, संत यांचेही पुतळे आहेत. बालाजी तांबे यांच्याप्रमाणेच एम.एस. सुब्बलक्ष्मी, महात्मा गांधी, ऑस्कर विजेते ए.आर. रेहमान, रसूल पोक्कुटी, हरीहरन, मायकल जॅक्सन यांचेही पुतळे अप्रतिम.
ज्यांनी लंडनचं म्युझियम पाहिलंय त्यांना याबाबत विशेष वाटणार नाही. पण एका भारतीयाने निर्माण केलेलं हे म्युझियम पाहायलाच हवं. येथे |font title="Click to correct" class="transl_class" id="739">जितके
भारतीय व्यक्तिंचे पुतळे पाहायला मिळतील, तेवढे लंडनला नाही मिळणार हे नक्कीच...
आता त्याच्या म्युझियममध्ये लता मंगेशकर, सचिन तेंडूलकर यांच्यासह अनेक दिग्गजांचे पुतळे लवकरच पाहायला मिळतील. त्या पुतळ्यांच्या निर्मितीचं काम सध्या केरळात सुरु आहे.
आमच्या सुदैवाने आम्ही तिथे गेलो तेव्हा श्री
. सुनिल कंडल्लूर आलेले होते. त्यांच्याशी आमची भेट झाली. एवढा चांगला कलाकार; पण अतिशय सधा, विनम्र माणूस...
एक विनंती : जर आपण लंडनच्या मॅडम तुस्सॉं म्युझियमची तुलना या म्युझियमशी करणार असाल, तर जाऊ नका... एका भारतीयाची कला पाहण्यासाठी एक रसिक म्हणून जा...
कसं पोहोचाल ? :
जुन्या मुंबई- पुणे हायवेवरून लोणावळ्याहून पुण्याकडे येताना लोणावळ्यापासून साधारणपणे ५-६ किलोमीटरवर वरसोली गावात उजव्या हाताला हायवेला लागूनच सुनिल्स सेलिब्रिटी वॅक्स म्युझियम आहे. आपल्याला वाटेत ठिकठिकाणी म्युझियमकडे जाण्याचा मार्ग दाखविणा-या पाट्या दिसतीलच.
अधिक माहिती : www.celebritywaxmuseum.com या वेबसाईटवर मिळेल.

सुधा कार्स म्युझियम, हैदराबाद :






हैदराबादला गेलो की, आपण सर्वसाधारणपणे काय पाहतो ? चार मिनार, गोवळकोंडा, सालारजंग, हुसेन सागर, रामोजी सिटी.... वगैरे.... वगैरे....
यामध्ये आणखी एका ठिकाण अवश्य पाहा... ते म्हणजे के. सुधाकर यांचं सुधा कार्स म्युझियम. हे काही जुन्या गाड्यांचं म्युझियम नाही. इथे आहेत एका कलाकाराच्या कल्पकतेतून अवतरलेल्या वेगवेगळ्या भन्नाट आकारातल्या गाड्या...
आत गेल्यावर, रस्त्यावरूनच आपल्याला दर्शन होतं एका महाकाय सायकलीचं. के. सुधाकर नावाच्या या अवलियाने १ जुलै २००५ मध्ये जगातली सर्वात मोठी तीन चाकी सायकल तयार करून हैदराबादच्या रस्त्यावरुन चालवली... त्याच्या या विक्रमाची नोंद गिनिज बुकमध्ये आणि लिम्का बुकमध्ये झाली आहे. ४१ फ़ूट उंचीच्या य़ा सायकलच्या चाकांचा व्यास आहे १७ फ़ूट.
जेव्हा आपण आत जातो, तेव्हा आपला डोळ्यांवर विश्वासच बसत नाही. आपण कल्पनाही करू शकत नाही अशा अनेक वेगवेगळ्या आकाराच्या कार्स समोर दिसतात. कॅमेरा, सूटकेस, कपबशी, वांगं, बर्गर, फ़ूटबॉल, कॉम्प्युटर, स्नूकर टेबल, बेड, शिवलिंग, पक्ष्याचा पिंजरा, अशा वेगवेगळ्या आकारातल्या कार्स आपल्याला वेडं करतात... जगातली सर्वात छोटी डबलडेकर बस, फ़ाऊंटन पेनच्या आकारातली बाईक, जगातली सर्वात छोटी बाईक असे अफ़लातून प्रकार आपल्याला पाहायला मिळतात. या प्रत्येक वाहनात त्याच्या साईजप्रमाणे १ ते ४ माणसे बसू शकतात. वर्षातून एकदा या सर्व कार्स, बाईक्स रस्त्यावर चालवल्या जातात. याच बरोबर रेल्वेचे वेगवेगळे मॉडेल्स, सर्वात लांब सायकल, अनेक माणसे चालवू शकतील अशी सायकल हे सर्व आपल्याला इथे पाहायला मिळतं.
एक काहीतरी वेगळं पाहिल्याचं समाधान आपल्याला मिळतं.
तेव्हा हैदराबादला गेलात की, बाकीच्या स्थळांप्रमाणे हे अवश्य पाहाच...
कसं पोहोचाल ? : सुधा कार्स म्युझियम
१९-५-१५/१/डी, बहादूरपुरा, झूऑलॉजिकल पार्कजवळ, हैदराबाद.
अधिक माहिती : www.sudhacars.net या वेबसाईटवर मिळेल.

Sunday, October 24, 2010

काही इच्छा... अपूर्ण आणि पूर्ण !!!

काही इच्छा... अपूर्ण आणि पूर्ण !!!


माणसाच्या अनेक इच्छा असतात. कधी त्या पूर्ण होतात; तर कधी अपूर्णच राहतात... जर पूर्ण झाल्या तर काही Problemच नसतो. पण जर त्या अर्धवटच राहिल्या तर मात्र असं म्हणतात की, असा माणूस मेल्यानंतर तो भूत बनून मानगुटीवर बसून त्या पूर्ण करून घेतो. तसं होऊ नये म्हणून दहावं, श्राद्ध या वेळी कावळ्याला "काव... काव..." करून अगत्याने बोलावतात... पिंडाला शिवायला... मग तो कावळारूपी आत्मा जरा भाव खायला लागतो. मग घरातले एक एक जण येऊन त्याला हात जोडतात आणि म्हणतात, मी अमूक करीन, मी तमूक करीन पण एकदाचा शीव रे बाबा... आमच्या पोटात इथे कावळे ओरडतायत... अर्थात हे त्यांचं "पोटातल्या पोटात" बोलणं असतं... असो.

हे सगळं लिहिणं यासाठी कारण, माझ्याही काही अपूर्ण इच्छा आहेत... म्हणजे मी काही मरत बिरत नाही आणि अतृप्त इच्छा पूर्ण करण्यासाठी भूतही बनून येणार नाही.... कारण माझ्या ज्या इच्छा आहेत, त्या कधी पूर्णच होणा-या नाहीत आणि कोणीही पूर्ण करू शकणार नाही... वेगळ्याच आहेत त्या...

काही अशा आहेत की, त्या नशिबातच नव्हत्या... त्यातली एक इच्छा म्हणजे पु.लं.ची भेट... पुलंना लहानपणापासून वाचत-ऐकत आलोय.... पुस्तकं, कॅसेटमधून... प्रत्यक्ष भेटणं मात्रं खरंच राहून गेलं... हा साहित्य पंढरीचा विठोबा नाही भेटला; पण रखमाई मात्र भेटली... सुनिताबाईंना मी भेटलो तेव्हा तसं म्हटलंदेखील... त्यवेळी त्यांनाही भरून आलं...

पुलं प्रमाणे त्यांचे मित्र वसंतराव देशपांडे... पण मला कळायला लागलं तेव्हा वसंतराव जाऊन खूप काळ लोटला होता... त्यांच्या रूपात सध्या राहूल देशपांडे आल्याने वसंतरावच गातायत असं वाटतं...

गदिमा - वसंतरावांप्रमाणे यांनाही भेटणं तर अशक्यच... माझा जन्मही नसेल झालेला...
गदिमा काय, वसंतराव काय, या थोर व्यक्ति आधिच होऊन गेल्यात.... पण पुलंसारख्या व्यक्ति हयात होत्या तेव्हा त्यांना न भेटणं हे दुर्भाग्यच म्हणावं लागेल.

आणखी अपूर्ण इच्छा... निळूभाऊ फुले... सिनेमात खलनायक, पण ख-या आयुष्यात देवमाणूस... त्यांना भेटता आलं नाही; पण जवळून पाहता आलं... मित्राच्या Computer Institute च्या उदघाटनाला ते आलेले तेव्हा... पण भेटता न आल्याची खंत राहिलीच...

विजय तेंडूलकर... धाडसी लेखक... लोकांच्या कर्मठ विचारसरणीला धक्का देणारं लेखन करणारा... अगदी शेवटच्या क्षणी ते ज्या प्रयाग हॉस्पिटलमधे होते, त्या समोरचा रस्ता माझ्या येण्या-जाण्याचा... पण ते गेल्यानंतर कळलं की, ते तिथे अ‍ॅडमिट होते...

बरेच लोक यावर मला म्हणतात की, आता ते नाहीत, पण त्यांच्या साहित्य, कलेने ते आपल्या जवळच आहेत वगैरे वगैरे... ठिक आहे... पण मी म्हणेन त्यांचं साहित्य, कला हे अमरच आहे. Technologyमुळे आपल्याला ते पुन्हा पुन्हा भेटतात मान्य आहे; पण त्यांचा सहवास लाभणं हे तर किती सौभाग्याचं आहे... साधं उदाहरण : बाबुजी - सुधीर फडके जेव्हा सावरकर चित्रपटाच्या एका शो ला आलेले तेव्हा भाषणं झाल्यावर ते निघाले, मी सही मागितली, त्यांचा हात थरथरत होता... त्यांनी पाठीवर थरथरता हात ठेवला... भरून पावलो... सहीपेक्षा मोठं समाधान... मिळालं. त्यांना आधार देत मॅनेजरच्या केबिनमध्ये सोड्लं... काय हवं आणि ? त्यांचं गीत रामायण प्रत्यक्ष त्यांना गाताना पाहिलं-ऐकलं, तेव्हा मी लहान होतो खूप. पण आत्ता जेव्हा कळतं तेव्हा आठवलं की धन्य वाटतं.

हे झालं गेलेल्या व्यक्तिंबद्दल. आता असलेल्या व्यक्तिंबद्दल... आजही आपण पुस्तकं वाचतो, C.D., V.C.D. वरून गाणी ऐकतो, पण त्या कलाकाराला प्रत्यक्ष अनुभवणं यात वेगळीच मजा असते... त्यांना अनुभवणं म्हणजे फक्तं प्रत्यक्ष पाहणं, ऐकणं नव्हे; तर त्यांच्याशी बोलणं, समजून घेणं तितकच महत्वाचं.

आता बाबासाहेब पुरंदरेंची पुस्तकं वाचणं, त्यांचं व्याख्यान कॅसेट, सी.डी. वर ऐकणं आणि प्रत्यक्ष समोर बसून बाबासाहेबांना शिवचरित्रं सांगताना पाहणं म्हणजे हा एक चमत्कारच आहे. आणि हे ज्यांनी अनुभवलंय, अनुभवतायत, त्यांनाच कळेल... (पण आजकाल असा सुवर्णानुभव घ्यायच्याऐवजी काही गुडघी अकलेची मंडळी ज्यांनी कधीही याचा अनुभव घेतला नसेल किंवा घेतला असल्यास त्यांची ते समजण्याची बौद्धीक कुवत नाही, त्यांना हे कधीच कळणार नाही. ते केवळ स्वत:च्या सवंग प्रसिद्धीसाठी जातीचं राजकारण करत बसलेत. शिवाजी महाराजांनी कधी जातीचं राजकारण केलं नाही, ते ही मंडळी करत बसली आहेत... असो राजकारण माझा विषय नाही)

बाबासाहेब पुरंदरे महान इतिहासकार, पण केव्हाही गेलो तरी स्वत: हसतमुखाने स्वागत करणार... आपुलकीने बोलणार... लहान मुलांशी देखील लाडाने बोलतानाही त्यांना बाळराजे म्हणून आहो-जाहो करणार...

लता मंगेशकर, आशा भोसले यांना कार्यक्रमात भेटलो, पण एवढी मोठी अंतरराष्ट्रीय ख्याती लाभलेल्या या महान गायिका; पण बोलण्यातही आवाजाप्रमाणे मार्दव. माझ्यासारख्या लहानांशी बोलतानासुद्धा नम्रता, आपुलकी असते....

भारताचा महान फलंदाज कपिल देव - मी बिर्ला कंपनीत होतो तेव्हा तो बिर्लाचा ब्रॅंड अ‍ॅंबेसेडर होता... त्याच्या बरोबर आम्हाला दुपारचं जेवण घ्यायची संधी मिळाली... एवढा मोठा माणूस, पण आमच्याशी बोलताना अतिशय साधा. कुठेही घमेंड नाही... हसतमुख, प्रसन्न... आमच्याही फिरक्या घेत हसत खेळत आमच्याबरोबर वावरला...

मी पु.लं., निळूभाऊ यांच्याबद्दल लिहितांना त्या माझ्या अपूर्ण इच्छा असं म्हटलं, किंवा आताचे बाबासाहेब, दीदी वगैरे यांच्या संदर्भातले दाखले दिले, कारण हेच की, या सर्व महान व्यक्ती आहेत... पण त्यांच्या सहवासातूनच त्यांच्यातला खरा माणूस दिसतो...